Güvenli Trakeal Stent Seçimi
ve Uygulamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Trakeal ve bronşiyal stentler, soluk borusu veya bronşlarda oluşan darlıkların açık tutulmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Ancak her hastaya aynı stent uygulanmaz. Güvenli ve başarılı bir tedavi için stent seçiminin hastanın hava yolu yapısına, darlığın özelliklerine ve hastalığın nedenine göre değerlendirilmesi gerekir.
Stent Seçimi Neden Kişiye Özeldir?
Trakeal ve bronşiyal stentler, soluk borusu veya bronşlarda oluşan darlıkların açık tutulmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Ancak her hastaya aynı stent uygulanmaz: güvenli ve başarılı bir tedavi için stent seçiminin hastanın hava yolu yapısına, darlığın özelliklerine ve hastalığın nedenine göre değerlendirilmesi gerekir.
Dünyanın farklı ülkelerindeki girişimsel pulmonoloji uzmanlarının uygulamalarını inceleyen bilimsel çalışmaya göre, güvenli stent seçimi ve uygulamasında ortak olarak dikkat edilmesi gereken temel noktalar aşağıda sıralanmıştır.
Güvenli Stent Seçimi ve Uygulamasında 10 Kritik Nokta
- 1Darlığın bulunduğu yer, uzunluğu ve çapı doğru şekilde ölçülmelidir.
- 2Ölçüm yapılırken bilgisayarlı tomografi görüntüleri ile bronkoskopi bulguları birlikte değerlendirilmelidir.
- 3Stentin çapı ve uzunluğu hastanın hava yoluna uygun seçilmelidir. Gereğinden küçük stent yer değiştirebilir, gereğinden büyük stent ise hava yolu duvarına zarar verebilir.
- 4Darlığın bulunduğu bölgeye göre düz, Y şeklinde veya kum saati (stenotik) şeklinde bir stent tercih edilmelidir.
- 5Darlığın iyi huylu veya kötü huylu bir hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı dikkate alınmalıdır.
- 6Silikon veya metal stent seçilirken stentin çıkarılabilirliği, değiştirilme ihtimali ve olası komplikasyonları değerlendirilmelidir.
- 7Stentin ileride çıkarılması veya değiştirilmesi gerekebileceği uygulamadan önce akılda tutulmalıdır.
- 8İşlem, hava yolu stentleri konusunda deneyimli bir girişimsel pulmonoloji ve bronkoskopi ekibi tarafından gerçekleştirilmelidir.
- 9Stent yerleştirildikten sonra balgamla tıkanma, stentin yer değiştirmesi ve granülasyon dokusu gelişmesi gibi komplikasyonlar takip edilmelidir.
- 10Düzenli doktor kontrolleri, uygun nebülizasyon tedavileri ve gerektiğinde kontrol bronkoskopileri planlanmalıdır.
Çıkarılabilirlik ön plandaysa çoğunlukla silikon stentler, seçilmiş vakalarda ise metal (nitinol) stentler gündeme gelir; karina bölgesindeki darlıklarda Y stent tercih edilebilir. Uygulama basamakları için trakeal stent nasıl takılır? sayfasına bakabilirsiniz.
Doğru Seçim, Uzun Dönem Güvenli Takip Demektir
Doğru stent seçimi yalnızca nefes yolunu açmayı değil, hastanın uzun dönemde güvenli biçimde takip edilmesini de amaçlar. Bu nedenle stent kararı kişiye özel verilmeli ve hasta, girişimsel pulmonoloji konusunda deneyimli bir merkezde değerlendirilmelidir.
“Stent kararı kişiye özel verilmeli ve hasta, girişimsel pulmonoloji konusunda deneyimli bir merkezde değerlendirilmelidir.”
Prof. Dr. Levent Dalar
Bu Yazının Dayandığı Çalışma
Mathew R, Hibare K, Dalar L, Roy WE. Tracheobronchial stent sizing and deployment practices: airway stenting practices around the world—A survey study. Journal of Thoracic Disease. 2020. doi: 10.21037/jtd-20-2080
Bu çalışma, 47 ülkeden 269 uzmanın hava yolu stentlerinin ölçülmesi, seçilmesi, yerleştirilmesi, çıkarılması ve takip edilmesine ilişkin uygulamalarını incelemiştir.
Doktorunuz hava yolu stenti mi önerdi?
Silikon, metal ve Y stentler ile Montgomery® T-Tüp temini hakkında yetkili ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Stent Seçimi Hakkında Sık Sorulanlar
1Trakeal stent seçimi neden hastaya özel yapılır?
Her hastaya aynı stent uygulanmaz. Güvenli ve başarılı bir tedavi için stent seçiminin hastanın hava yolu yapısına, darlığın özelliklerine ve hastalığın nedenine göre değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle stent kararı kişiye özel verilmeli ve hasta, girişimsel pulmonoloji konusunda deneyimli bir merkezde değerlendirilmelidir.
2Stentin çapı ve uzunluğu nasıl belirlenir?
Darlığın bulunduğu yer, uzunluğu ve çapı doğru şekilde ölçülmelidir. Ölçüm yapılırken bilgisayarlı tomografi görüntüleri ile bronkoskopi bulguları birlikte değerlendirilir. Gereğinden küçük stent yer değiştirebilir, gereğinden büyük stent ise hava yolu duvarına zarar verebilir.
3Düz, Y veya kum saati (stenotik) stent hangi durumda seçilir?
Stent şekli, darlığın bulunduğu bölgeye göre belirlenir: darlığın yerine göre düz, Y şeklinde veya kum saati (stenotik) şeklinde bir stent tercih edilir. Ayrıca darlığın iyi huylu mu yoksa kötü huylu bir hastalıktan mı kaynaklandığı da dikkate alınmalıdır.
4Silikon stent mi, metal stent mi seçilmeli?
Silikon veya metal stent seçilirken stentin çıkarılabilirliği, ileride değiştirilme ihtimali ve olası komplikasyonları değerlendirilmelidir. Stentin ileride çıkarılması veya değiştirilmesi gerekebileceği, uygulamadan önce akılda tutulmalıdır. Karar, hava yolu stentleri konusunda deneyimli bir ekip tarafından hastaya özel verilir.
5Stent takıldıktan sonra nelere dikkat edilmelidir?
Stent yerleştirildikten sonra balgamla tıkanma, stentin yer değiştirmesi ve granülasyon dokusu gelişmesi gibi komplikasyonlar takip edilmelidir. Düzenli doktor kontrolleri, uygun nebülizasyon tedavileri ve gerektiğinde kontrol bronkoskopileri planlanmalıdır.